Strona główna > felietonik > Wojewódzki Borat

Wojewódzki Borat

In U.S. and A. they treat horses like we in Kazakhstan treat our women. They feed them two times a day. They have them sleep on straw in a small box. And for entertainment, they make them jump over fences while being whipped.
Borat

There are many job opportunities in the US and of A. For men, construction worker, taxi driver or accountant. For woman, prostitute.

 Da Ali G Show

Wyobraźmy sobie, że Sacha Baron Cohen zrobił film o Polsce. Nie „Borata”, ale np. „Cześka”. Wolę nawet nie myśleć, co by się działo… (…)

Jak Cohen śmiał tak sobie żartować z Najjaśniejszej?! Żeby znów (bo zrobiłem to w moim drugim wpisie w Salonie) odwołać się do arcypolskiego pisarza obrazoburcy: „Ja na kolana padłem, ale nic, pusto, pusto”.

Łukasz Warzecha

Fenomen Borata, czyli wyśmiej sąsiada swego

Humor etniczny to tabu – nie wypada śmiać się z innych narodowości. Jednak kariera Sachy Barona Cohena – znanego jako Borat – pokazuje, jak bardzo nam tego humoru brak

To prawda – humor etniczny bywa wulgarny i prymitywny. Wystarczy przypomnieć polskie dowcipy z cyklu „Polak, Rusek i Niemiec”, nie mówiąc już o amerykańskich Polish jokes. Z drugiej strony ma swoją bogatą historię, w której piękne karty zapisał wielki aktor brytyjski Peter Sellers, mistrz w mówieniu po angielsku z fałszywym akcentem francuskim (jako „Inspektoh Clouseau”) czy niemieckim („Mein Fuehrer! I can valk!” w „Doktorze Strangelove”).

Wojciech Orliński

Powyższe cytaty nie są bynajmniej zarzutem w stronę moich ulubionych felietonistów, ale raczej ilustracją stan umysłu (poczucia humoru, dopuszczalności tabu), które w zestawieniu z ostatnim „gwałtem Ukrainek” Wojewódzkiego i Figurskiego mogą wywołać pewne zdziwienie. Analogia jest o tyle udana, że na skutek komika Sachy Baron Cohena Kazachstan rzeczywiście został przez moment postrzegany jako kraj Borata, i zanim zaczął na Borat-turystyce zarabiać, także słał protesty niczym MSZ Ukrainy. Że sytuacja kobiet bynajmniej nie jest tam do pozazdroszczenia – nikogo chyba przekonywać nie trzeba. A jednak Cohen może o wiele więcej niż Wojewódzki z Figurskim? Dlaczego?

Mam cztery hipotezy:

1)      Jak trafnie zauważył Sergio de Arana istnieje pewna hierarchia postrzegania obiektów, która (chyba nie tylko w Polsce) polega na tym, że najpierw żarty Cohena i Wojewódzkiego z Figurskim postrzegane są jako obrażania/parodiowanie narodu, a dopiero później kobiet. A parodiowanie narodu jest absolutnie dopuszczalne, chyba że akurat z tym narodem robisz wspólne Euro i dostajesz narodowo-reprezentacyjnego wzmożenia na białych marszach Jana Pawła Stadionowego.

2)      Za Cohenem przemawia ogrom  przerysowania, humor tak absurdalnie wyostrzony, że nawet przeciętny odbiorca jest w stanie zrozumieć jego nieprawdziwość. Dowcip Wojewódzkiego z Figurskim dotyka zaś problemu na tyle realnego (czy może postrzeganego jako realny), że przypomina szydzenie z autentycznego nieszczęścia.

3)      Sacha Baron Cohen jest w swym parodiowaniu wiarygodny, o tyle, o ile może być wiarygodny człowiek wiecznie wcielający się różne pozy. W swoje postacie zainwestował masę czasu i wysiłku, podczas gdy Wojewódzki z Figurskim postać prawdziwego Polaka zbywają jednym zdaniem, by później wyżyć się w epatowaniu, czego to nie zrobią Ukrainkom. Zamiast w przybraną postać się wcielać, przybrana postać niespodziewanie wyłazi z nich, jak tylko oddają rytualny hołd konwencji „prawdziwego Polaka”. Innymi słowy, są po prosu trefni.

4)      Nie chodzi o żadne Ukrainki, tylko o to żeby im wreszcie dopieprzyć. Prawica za szydzenie z katolików i Lecha na Wawelu, a lewica za rasistowskie wybryki, które przez, tak wyczulony na nietolerancję, mejnsztrim kompletnie zostały zlekceważone.

  1. vHF
    30/06/2012 o 1:06 pm

    Ale czy przynajmniej w Boracie nie było tak że on w swoje „skecze” wciągał nieświadomą publiczność, która jego antysemityzm itp akceptowała? Jeśli tak, to w jego przypadku akurat obrona, że śmieje się z głupków, działa. Ale nie wiem, nie widziałem.

    Widziałem natomiast, wielokrotnie, Petera Sellersa grającego Hindusa w filmie „Party”. Szkoda że Orliński pominął (nie dopieprzam się tym razem, zwyczajnie szkoda, film jest zapomnianym klasykiem). Tu jest próbka: http://www.youtube.com/watch?v=8Hrb_fcCcSw&feature=related

  2. vHF
    30/06/2012 o 1:18 pm

    Hmm, może nie pominął, teraz widzę że cały artykuł jest za paywallem. BTW chciałbym zobaczyć statystyki tego paywalla :-)

  3. irasiad
    30/06/2012 o 1:26 pm

    Indians?

  4. brysio
    30/06/2012 o 1:48 pm

    Ja to ująłem znacznie zwięźlej:
    Żeby być Boratem należy:
    a) nazywać się Sacha B. Cohen
    b) być angielskim Żydem.
    Żadem z naszych pasikomików tych warunków nie spełnia.

  5. Anonimowy Lurker
    30/06/2012 o 2:09 pm

    vHF :
    Ale czy przynajmniej w Boracie nie było tak że on w swoje “skecze” wciągał nieświadomą publiczność, która jego antysemityzm itp akceptowała? Jeśli tak, to w jego przypadku akurat obrona, że śmieje się z głupków, działa. Ale nie wiem, nie widziałem.

  6. hlb
    30/06/2012 o 2:48 pm

    Słabo pamiętam telewizyjne występy Wojewódzkiego, ale może gdyby Wojewódzki miał Ali G Show to byłoby mu łatwiej. Albo gdyby SBC prowadził program w Polsacie/TVN to miałby trudniej.

    Innymi słowy chodzi mi o to, że w może przypadku tego typu twórczości autor i dzieło pozostają w silniejszej relacji niż w innych przypadkach. Być może SBC też ocenialibyśmy inaczej, gdybyśmy go znali jako łosia na co dzień monetyzującego wąsate poczucie humoru(oczywiście zawsze jest jeszcze Szymon Majewski > oczywiście zawsze jest jeszcze Drozda > oczywiście zawsze jest jeszcze Zulu Gula).

    Tymczasem SBC po prostu jako realna osoba pozostaje poza podejrzeniami o jakiekolwiek pokrewieństwo z kreowanymi postaciami.

    Na marginesie, w teg dyskusji polecałbym, Majorze, również analizę chamówy Russella Branda. W tym wypadku zachodzi większe pokrewieństwo żeny z Wojewódzkim:

    http://en.wikipedia.org/wiki/The_Russell_Brand_Show_prank_telephone_calls_row

  7. 30/06/2012 o 4:44 pm

    Myślę, że przede wszystkim panowie ci nie wyciągnęli wniosków z reakcji na „zadzwońmy do Murzyna”. To powinno ich było czegoś nauczyć, a skoro nie nauczyło – cóż…

    Każdy kraj ma pewne swoje granice humoru i satyry. Dla mnie Cohen/Borat jest w tym wypadku mniej istotnym punktem odniesienia, bardziej są nimi tacy ludzie jak Stefan Raab czy Harald Schmidt, znani m.in. z mało wybrednych żartów o Polakach. Ale niemieckie poczucie humoru (proszę bez skojarzeń) jest inne niż polskie, tam pewne rzeczy nie szokują tak bardzo jak u nas, choć też są granice. Ot, choćby Ingo Appelt, który na długo zniknął z anten za numer z kopaniem lalek, przedstawiających niemowlęta.

    Sądzę, że ocena sprawy panów W/F zależy głównie od tego, czy ktoś ich lubi, czy nie. Zwolennicy powiedzą „to była satyra, tylko głupki jej nie rozumieją”, przeciwnicy będą mówili o chamstwie, nietolerancji itp. itd.

    Na całe szczęście w tym wypadku ich pracodawca to medium komercyjne, a nie np. TVP, więc wymierzonego im kopa pod ogon nie da się tak łatwo zamienić w politykę.

  8. jaja
    30/06/2012 o 9:15 pm

    wkurzajacy@wkurzanie.pl :Myślę, że przede wszystkim panowie ci nie wyciągnęli wniosków z reakcji na “zadzwońmy do Murzyna”.

    To dwie zupełnie różne sprawy, wtedy polecieli po konkretnym człowieku i mam nadzieję, że bekną. Zaś w tym przypadku trzeba kombinować jak major pod górę (w notce) aby wykazać, że co prawda robią to co inni ale jednak źle robią.

  9. cyncynat
    30/06/2012 o 10:49 pm

    jaja :

    wkurzajacy@wkurzanie.pl :Myślę, że przede wszystkim panowie ci nie wyciągnęli wniosków z reakcji na “zadzwońmy do Murzyna”.

    To dwie zupełnie różne sprawy, wtedy polecieli po konkretnym człowieku i mam nadzieję, że bekną. Zaś w tym przypadku trzeba kombinować jak major pod górę (w notce) aby wykazać, że co prawda robią to co inni ale jednak źle robią.

    Ale masz, glupolu, jakies argumenty? Chyba nie sadzisz ze „trzeba kombinować jak major pod górę” kogos tu przekona?

  10. cyncynat
    01/07/2012 o 1:01 am

    Swoja droga Majorze, Cohen to tez czasami pokazuje swojego wewnetrznego borata. Ot chocby jak potraktowal rumunskich Cyganow z wioski Glod. Albo przypadek jego zony, ktora 3 lata studiowala Judaizm by „nawrocic sie” w celu uzyskania aprobaty jego wasatych rodzicow.

  11. jaja
    01/07/2012 o 2:31 am

    cyncynat :

    jaja :

    wkurzajacy@wkurzanie.pl :Myślę, że przede wszystkim panowie ci nie wyciągnęli wniosków z reakcji na “zadzwońmy do Murzyna”.

    To dwie zupełnie różne sprawy, wtedy polecieli po konkretnym człowieku i mam nadzieję, że bekną. Zaś w tym przypadku trzeba kombinować jak major pod górę (w notce) aby wykazać, że co prawda robią to co inni ale jednak źle robią.

    Ale masz, glupolu, jakies argumenty? Chyba nie sadzisz ze “trzeba kombinować jak major pod górę” kogos tu przekona?

    Oczywiście, że mam. Major dał. Ty nie widzisz, głupolku?

  12. cyncynat
    01/07/2012 o 2:55 am

    Oczywiście, że mam. Major dał. Ty nie widzisz, głupolku?

    Twoich zadnych nie widze. Napisales w tym watku dwa komenty, w ktorych nie zawarles niczego co mozna okreslic jako „argument”.

  13. hlb
    01/07/2012 o 11:32 am

    jaja :

    wkurzajacy@wkurzanie.pl :Myślę, że przede wszystkim panowie ci nie wyciągnęli wniosków z reakcji na “zadzwońmy do Murzyna”.

    To dwie zupełnie różne sprawy, wtedy polecieli po konkretnym człowieku i mam nadzieję, że bekną. Zaś w tym przypadku trzeba kombinować jak major pod górę (w notce) aby wykazać, że co prawda robią to co inni ale jednak źle robią.

    Przede wszystkim to bieda-radyjko ma jakiś bieda-zarząd, że po murzingate nie zareagowali. Tych dwóch po prostu uznało, że tak trzeba, bo za to się otrzymuje brawa tłuszczy i wsparcie tych, co płacą. Co się małpie dziwić, że młotek okazał się niegumowy?

  14. jaja
    01/07/2012 o 2:33 pm

    hlb :

    jaja :

    wkurzajacy@wkurzanie.pl :Myślę, że przede wszystkim panowie ci nie wyciągnęli wniosków z reakcji na “zadzwońmy do Murzyna”.

    To dwie zupełnie różne sprawy, wtedy polecieli po konkretnym człowieku i mam nadzieję, że bekną. Zaś w tym przypadku trzeba kombinować jak major pod górę (w notce) aby wykazać, że co prawda robią to co inni ale jednak źle robią.

    Przede wszystkim to bieda-radyjko ma jakiś bieda-zarząd, że po murzingate nie zareagowali. Tych dwóch po prostu uznało, że tak trzeba, bo za to się otrzymuje brawa tłuszczy i wsparcie tych, co płacą. Co się małpie dziwić, że młotek okazał się niegumowy?

    Skuteczny okazał się młotek koncesyjny (w odróżnieniu od poprzednich finansowych): „KRRiT przy rozpatrywaniu tej sprawy bierze pod uwagę wszystkie możliwe działania wynikające z przepisów ustawy o radiofonii i telewizji.”
    http://www.krrit.gov.pl/dla-mediow-i-analitykow/aktualnosci/news,712,decyzje-krrit-w-sprawie-radia-eska-rock.html

  15. hlb
    01/07/2012 o 2:40 pm

    jaja :

    hlb :

    jaja :

    wkurzajacy@wkurzanie.pl :Myślę, że przede wszystkim panowie ci nie wyciągnęli wniosków z reakcji na “zadzwońmy do Murzyna”.

    To dwie zupełnie różne sprawy, wtedy polecieli po konkretnym człowieku i mam nadzieję, że bekną. Zaś w tym przypadku trzeba kombinować jak major pod górę (w notce) aby wykazać, że co prawda robią to co inni ale jednak źle robią.

    Przede wszystkim to bieda-radyjko ma jakiś bieda-zarząd, że po murzingate nie zareagowali. Tych dwóch po prostu uznało, że tak trzeba, bo za to się otrzymuje brawa tłuszczy i wsparcie tych, co płacą. Co się małpie dziwić, że młotek okazał się niegumowy?

    Skuteczny okazał się młotek koncesyjny (w odróżnieniu od poprzednich finansowych): “KRRiT przy rozpatrywaniu tej sprawy bierze pod uwagę wszystkie możliwe działania wynikające z przepisów ustawy o radiofonii i telewizji.”
    http://www.krrit.gov.pl/dla-mediow-i-analitykow/aktualnosci/news,712,decyzje-krrit-w-sprawie-radia-eska-rock.html

    Nie wnikam w takie szczegóły, bo nie znam na tyle mechanizmów regulujących polskie media. Niemniej, źle to świadczy o tym radiu, że nie mieli odruchu samoregulującego po murzingate. I niekoniecznie musielu ich od razu wyrzucać po murzingate. Bo AFAIK nie zrobili nic co wskazywałoby jednoznacznie, że mają inne zdanie niż te dwa łosie.

  16. hlb
    01/07/2012 o 3:13 pm

    WTEM WYBORCZA OSKARŻA: „Ten Polak mógł być polskim Stevem Jobsem. Niestety żył w PRL”.
    http://wyborcza.pl/12,82983,12001808,Ale_Historia__Ten_Polak_mogl_byc_polskim_Stevem_Jobsem_.html

    Jesus Navas, niech te akcje Agory spadną już do 0.85, bo przecież to zęby bolą patrzeć na te ich produkty redakcyjne. Czy oni ogarniają dlaczego Jobs był Jobsem? Czy oni ogarniają dlaczego w Polsce nie byłoby Jobsa nawet gdyby PRL nigdy nie istniał? Czy oni ogarniają cokolwiek poza tym, jak dojechać do kawiarni „To Chyba Tu” albo jadłodajni „To Raczej Tam”?

  17. 22/03/2013 o 6:01 am

    hey there and thank you for your info – I have certainly picked up
    something new from right here. I did however expertise some technical issues using this site, since I experienced
    to reload the website lots of times previous to I could get it to load
    correctly. I had been wondering if your hosting is OK?

    Not that I am complaining, but slow loading instances times will
    very frequently affect your placement in google and can damage
    your high quality score if ads and marketing with Adwords.
    Anyway I am adding this RSS to my email and can look out for much more of
    your respective exciting content. Ensure that you update this again soon.

  18. 28/05/2013 o 11:57 am

    Appreciation to my father who shared with me concerning
    this blog, this blog is truly amazing.

  19. 27/10/2013 o 1:49 pm

    I just now couldn’t abandon your web site ahead of indicating i really beloved the regular info individuals offer with your attendees? Is definitely going to be back again nonstop so that you can check out brand-new posts

  1. No trackbacks yet.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: